Unikalne perły Zielonej góry

Unikalne perły Zielonej góry

Rejon Zielonej Góry miasta Kowno znajduje się między dolinami rzek Wilii i Girstupis. Kiedyś był tam ogromny las, a w XVII w. zaczęto je przekraczać i budować osady. 1919 r. Zielona Góra została oficjalnie uznana za część Kowna, a ostatecznie powstała po pierwszej wojnie światowej do 1940 r. Większość budowanych domów charakteryzowała się nowoczesną stylistyką. W okresie międzywojennym w Zielonej Górze dominowały domy mieszkalne, ale powstawały też inne budynki i budowle. W 1925 roku postawiono pierwszy stadion na Litwie. W 1931 roku kolejka linowa zaczęła działać. W 1938 roku otwarto Zoo. W Zielonej Górze znajdowały się dwie zagraniczne ambasady: konsulat włoski i szwajcarski oraz konsulat japoński. Należy również wspomnieć: kościół Zmartwychwstania Pańskiego, cmentarz żydowski, park Dębowiec, cerkiew staroobrzędowców, szkoła artystyczna w Kownie („Góra sów”); ocalała synagoga (1858r.).

Okolice centrum miasta były kochane przez ówczesnych intelektualistów. W Zielonej Górze mieszkali: premier Litwy J. Tubelis, architekt F. Vizbaras, pisarze Kazys Binkis, Vincas Mykolaitis -Putinas, Salomėja Nėris, Balys Sruoga, Antanas Vienuolis; podróżnik i publicysta M. Šalčius, soliści operowi K. Petrauskas, A. Sodeika; malarze Juozas Zikaras, Petras Kalpokas i Rimtas Kalpokas.

Zielona Góra, położona w ostoi dębów, to spokojne miejsce, w którym żyły i tworzyły wybitne litewskie osobistości, gdzie dobrze jest mieszkać lub po prostu spacerować. Kolejka linowa „Žaliakalnis“. Prawdziwa gwiazda dzielnicy, której historia sięga 89 lat! Wagony kolejki linowej mogą pomieścić 36 pasażerów. Po raz pierwszy wspiął się na górę w 1931 roku. Ten zabytkowy pojazd podnosi Cię na wzgórze z ulicy V. Putvinskio za ponad półtorej minuty. Dolna stacja posiada dach. W okresie międzywojennym kolejka stała się niezwykle popularna i nierozerwalnie związana z codziennym życiem mieszkańców.

Bazylika Zmartwychwstania Pańskiego. Kościół Zmartwychwstania Pańskiego, widoczny ze wszystkich stron, to prawdziwa perła Zielonej Góry. To nie tylko przykład kowieńskiego modernizmu, ale także pomnik litewskiej państwowości. Pomysł budowy kościoła jako symbolu wdzięczności Bogu za odzyskaną wolność zrodził się po odzyskaniu przez Litwę niepodległości w 1922 roku. Kościół został zaprojektowany przez architekta Karolisa Reisona. Dziś najczęściej odwiedzanym miejscem jest taras na dachu kościoła Zmartwychwstania Pańskiego, gdzie otwiera się najpiękniejsza panorama Kowna.

Dębowiec – jeden z największych i najpiękniejszych parków w Kownie (78 ha). To pozostałości ogromnego masywu dębów, który wyrósł w średniowieczu u zbiegu Niemna i Wilii. Mieszkańcy Kowna lubią tu spacerować, odpoczywać i ćwiczyć się.

Muzeum Pamięci L. Truikisa i M. Rakauskaitė. Audronė Girdzijauskaitė pisze w książce „Nutolę balsai” (Odległe głosy) o parze Liudasa i Marijony: „Przed wojną sąsiedzi w Zielonej Górze wielokrotnie widzieli ich, młodych, jak prawdziwe dzieci natury, spacerujących nago po ogrodzie”. W ich domu jest rzeźba Buddy, pali się kadzidło, na ścianach wiszą perskie dywaniki i chińskie malowidła. Kim więc są ci ludzie, oswojeni przez kulturę Wschodu, stare wierzenia i nie bojący się być sobą? Liudas Truikys był znanym scenografem teatralnym, a Marijona Rakauskaitė była primadonną opery, Kowno połoczyło tą spaniałą parę. Pierwsze spotkanie Liudasa i Marijony odbyło się w 1935 r., para mieszkała razem do śmierci Marijony w 1975 roku. Obok artystów Adama Galdikasa, Stasys Ušinskas można wymienić L. Truikisa. W czasach radzieckich oni i Marijona byli jedynymi w mieście, którzy spacerowali ubrani w długich futrach, chodziły do restauracji „Tulpė“ (Tulipan), gdzie mieli własny stolik i kelnera.

Osiągnięcie szczytów kariery. Artysta L. Truikis zasłynął w okresie międzywojennym scenografią stworzoną dla Państwowego Teatru w Kownie. Został uznany w 1937 roku na Wystawie Światowej w Paryżu otrzymał dyplom za scenografię do opery Antanasa Račiūnasa „Trys talismanai” (Trzy maskotki). Najważniejsze projekty scenograficzne stworzył później, w 6-9 dekadach XX wieku w Kowieńskim Teatrze Muzycznym oraz Litewskim Teatrze Opery i Baletu. Wśród znanych dzieł: dekoracje do oper „Don Karl”, „Traviata”, „Gražina”, „Aida”, „Othello”, „Madam Butterfly” (1986r.). Odlewał akwarelą i dekorował wnętrza kościołów.

Marijona Rakauskaitė była solistką w Kowieńskim Teatrze Muzycznym, Litewskim Teatrze Opery i Baletu w latach 1923–1948. Na liście jej prac znajduje się około 30 stworzonych ról: „Aida”, „Maskarada”, „Trubadur” – J. Verdi, J. Bize „Carmen”, „Tosca”, „Madam Butterfly” – J. Puccini. Erudyci, którzy regularnie uczestniczyli w spotkaniach intelektualistów. Para nie była zamężna, nie miała dzieci. Marijona podkreślała, że zarówno cielesność, jak i duch muszą iść w parze.

Mówi się, że Liudas i Marijona nie prowadzili normalnego życia jako para, związek miał rzekomo ograniczać się do intelektualnych rozmów. S. Ušinskas powiedział: „Jeśli chcesz dobrze tworzyć sztukę, musisz dobrze pić i kochać kobietę. L. Truikys myślał odwrotnie: „Jeśli chcesz tworzyć dobrą sztukę i dobrze wykonywać swoją pracę – energia kundalini, która jest odpowiedzialna za energię seksualną i twórczą, musi być używana tylko do tworzenia, bez miłości i pijaństwa blokującego świadomość i niszczenie mózgu w ogóle”. Liudas i Marijona należeli do elity, która uczyli się cały czas. L. Truikys szanował buddyzm. Ich mieszkanie ma wiele wschodnich symboli, w salonie znajduje się XIX-wieczna brązowa, złocona rzeźba Buddy, buddyjska relikwia. Witryny zawierają dzieła sztuki użytkowej starożytnych Chin, Indii i Japonii.

Truikys zbierał dywany. W mieszkaniu – kolekcja orientalnych perskich dywanów XVII-XIX weku. L. Truikys mówił uczniom: „Jeśli twoje serce jest wyczerpane w twórczym sensie, pomedytuj nad kolorem włosów Pana Buddy (ciemnoniebieski), a twoje serce odżyje.” Słynna para zamieszkała na ul. E. Fryko 14 w 1944 roku. Studio Truikisa jest całkowicie autentyczne. W pokoju M. Rakauskaitė znajduje się zabytkowa skrzynia z Chicago.

Ostatni pokój był kiedyś pokojem małżeńskim, a teraz jest miejsce na przedmioty M. Rakauskaitė. Marijona codziennie stroiła się, malowała się i kleiła rzęsy. Na stole najdziemy rzęsy kożystane podczas przedstawień oraz rzęsy na co dzień – trochę krótsze, w kolorze fioletowym, niebieskim. Połączała kolor włosów z kolorem ubrań, co było nietypowym zachowaniem na Litwie. Konsulat Japonii. Budynek ten był zajmowany przez Chiune (Sempo) Sugihary, wicekonsula japońskiego konsulatu, przed II wojną światową. W lipcu-sierpniu 1940 r. Dyplomata wydał japońskie wizy tranzytowe Żydom z Litwy, Polski i Niemiec, które uratowały życie prawie 6000 osób z Holokaustu. Żydzi kiedyś nazywali bramę konsulatu „Bramą Nadziei”. 2 sierpnia 1940 roku wszystkie zagraniczne ambasady zostały zamknięte, ale konsulat Japonii, który przeniósł się do restauracji Metropolis w Kownie, nadal wydawał wizy. Jeszcze tuż przed wyjazdem z Litwy Sugihara zdołał wydać kilkadziesiąt wiz na dworcu w Kownie w pobliżu peronu. W 1985 roku Sugihara otrzymał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.

Architektura drewniana. Zielona Góra to jedna z najbardziej prestiżowych dzielnic Kowna, słynąca nie tylko z przedstawicieli elity mieszkającej tu w okresie międzywojennym, ale także z drewnianej architektury. Drewno było również popularnym materiałem konstrukcyjnym w międzywojennym Kownie. W różnych częściach miasta można spotkać unikatowe, drewniane budynki, które stanowią cenne drewniane dziedzictwo architektoniczne Kowna.

Wille w Zielonej Górze. W Zielonej Górze mieszkało wiele znanych osobistości. Kiedy podejdziesz bliżej, zobaczysz tablice pamiątkowe przypominające ludzi, którzy tu mieszkali.

Muzeum Pamięci J. Zikara. Dom o cechach budownictwa etnicznego należał do słynnego litewskiego rzeźbiarza J. Zikarasa. Dom zaprojektował J. Dubauskas, przystosowany do terenu stokowego – od strony podwórza zaprojektowany dwupiętrowy, od ulicy – jednopiętrowy dom. Później przy domu zaprojektowano pralnię z balkonem i tarasem, z którego można podziwiać wspaniałą panoramę Kowieńskiej Starówki. Na parterze (piwnica) urządzono warsztat J. Zikarasa. Odwiedzali tu przedstawiciele ówczesnej elity, artystów. W 1999 roku otwarto muzeum pamięci, a najciekawsze fakty z życia J. Zikarasa przedstawiane są w ramach programu edukacyjnego „Goście u Twórcy Pomnika „Wolności“.

Dom M. Šalčiusa. Na parterze tego domu od 1925 do 1936 roku mieszkał Matas Šalčius, jeden z najbardziej znanych litewskich podróżników, dziennikarzy i osób publicznych . W 1929 roku M. Šalčius i A. Poška podróżowali po Europie na motocyklach, a po powrocie napisał książkę „W gościnie u 40 narodów”.